OKB Hakkında Bilmeniz Gereken 10 Şey

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) halk arasında yaygın olarak bilinen adıyla takıntı hastalığı, klinik ilgi odağı olan bir psikolojik bozukluktur.

Literatürde ki ismi OKB (Obsesif Kompulsif Bozukluk) olan bu tablo, obsesif düşünceler ve kompulsiyonlarla karakterizedir.

Obsesif düşünceler zihnimize takılı kalan saplantılı düşüncelerdir.

Kompulsiyonlar ise bu saplantılı düşüncelerin yarattığı bunaltı ve rahatsızlık karşısında yapılan tekrarlayıcı, zorlayıcı davranışlardır.

OKB’nin temizlik takıntısı, simetri ve düzen takıntısı, istifçilik gibi pek çok alt tipi vardır.

Sizde veya bir yakınınızda OKB varsa aşağıdaki bilgiler size rehberlik edebilir.

1

Obsesif Kompulsif Bozukluk önemli düzeyde anksiyeteye neden olur.

Obsesif düşüncelerin bir sonucu olarak şiddetli anksiyete gelişir.

Takıntıların neden olduğu bu endişeyi azaltmak için OKB’li kişi bazı davranış ve ritüelleri yapmaya kendini zorlanmış hisseder.

Örneğin bu davranışlar yani kompulsiyonlar şunları içerebilir;

Kişi kapıların kilitli olduğundan emin olmak için tekrar ve tekrar kapı kilitlerini kontrol eder.

Ellerinin veya bedeninin temiz olduğundan emin olmak için tekrar ve tekrar ellerini yıkar veya çok uzun bir süre banyoda kalabilir.
“iyi bir sayı” olduğuna inandığı için bir eylemi o sayı kadar yapmak zorunda hisseder.

Örneğin ışıkları 5 kez açıp kapamak gibi.

Ya da “uğursuz bir sayı” olduğu inancı ile bir sayıdan şiddetle kaçınır.

Örneğin 13 sayısının uğursuzluğu gibi.

Nesneleri, harfleri veya kelimeleri sayabilir.

Belirli bir düzen veya simetri sağlamak için eşyaları düzeltip durabilir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk belirtilerinin ortaya çıkma biçimi kişiden kişiye değişir.

Bazı kişilerde tik bozukluğu da gelişebilir.

Örneğin göz kırpma veya bir hareketi tekrarlama gibi motor hareketlilik olabilir.

2

Obsesif Kompulsif Bozukluk olan pek çok kişinin bunun bir bozukluk olduğuna dair iç görüsü vardır.

Öyle ki onlar da takıntılarının saçma, gereksiz veya tuhaf olduğunu bilir ama yine buna engel olamazlar.

Bunu bilmek ve farkında olmak her ne kadar iyi bir şey gibi görünse de, kişi için çok sinir bozucu bir hal alabilir.

Bu yüzden bazen yakınları ve hatta kendileri “isterse bunu yapmayabilir” gibi bir beklenti geliştirirler.

Halbuki bu kişinin elinde olmayan ve gerçekten zorlayıcı bir durumdur.

3

Herkes Obsesif Kompulsif Bozukluk geliştirebilir.

Şaşırtıcı gelse de insanların yaklaşık olarak %2,5’u yaşamları boyunca bir noktada OKB’den muzdarip olmaktadır.

Erkek veya kadın olmak, çocuk veya yetişkin olmak, kültür ve etnik kökenden bağımsız olarak herkes bundan etkilenebilir.

Ancak birkaç risk faktörü vardır ki kişinin OKB geliştirme olasılığını arttırır.

Genetik Faktörler

Aile üyelerinde Obsesif Kompulsif Bozukluk olan kişiler daha fazla risk altındadır.

Kişinin akrabalık seviyesi ne kadar yakınsa ve OKB o kişide çocukluk veya gençlik dönemi de başlamışsa risk o kadar artar.

Travmatik Yaşantılar

Cinsel istismar veya sevilen birinin ölümü gibi stresli, travmatik olaylar riski arttırır.

Beyin Yapısı

Bilimsel araştırmalar OKB semptomları ile beyindeki bazı düzensizlikler arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir.

Yaş

En çok geç ergenlik döneminde OKB geliştirme riski yüksektir.

Erken yetişkinlikte OKB bu oran düşer.

Cinsiyet

Erkeklerin ve kadınların ergenlikten sonra Obsesif Kompulsif Bozukluk geliştirme riski eşit olsa da çocukluk döneminde erkeklerin kızlara oranla OKB geliştirme olasılığı daha yüksektir.

4

OKB belirtileri genellikle ergenlik ve erken yetişkinlikte başlasa da çocuklukta hatta 4 yaş altı erken çocukluk döneminde de OKB gelişebilir.

Nadiren de yaşlılık döneminde başlayabilir.

Buna rağmen tipik olarak çoğu kişiye ilk tanı 19-20 yaş civarında konulmaktadır.

5

Stres, Obsesif Kompulsif Bozukluk belirtilerini ortaya çıkarabilir veya daha kötü hale getirebilir.

Bu nedenle stres seviyesini kontrol altında tutmak, belirtilerin şiddet ve sıklığını azaltma da önemli bir etkendir.

6

Tanımlanmış tek bir OKB geni yoktur.

OKB genetik risk faktörleri ile yaşam deneyimleri arasında ki karmaşık bir etkileşimin sonucudur.

Buna rağmen ikizler üzerinde yapılan çalışmalar kardeşlerden birinin OKB si var ise diğerinin de geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu göstermektedir.

7

Obsesif Kompulsif Bozukluk, kan testi veya beyin görüntüleme yöntemleri kullanılarak teşhis edilemez.

Bu ruhsal bir bozukluktur ve bir psikiyatri hekimi veya klinik psikolog gibi eğitimli bir ruh sağlığı uzmanı tarafından tanılanabilir.

8

Obsesif Kompulsif Bozukluk ruhsal bir bozukluktur.

Tedavi edilmesi gerekir. OKB için etkili tedaviler mevcuttur.

Psikofarmakolojik ilaçların kullanımı OKB üzerinde etkilidir.

9

BDT (Bilişsel Davranışçı Terapi) başta olmak üzere Obsesif Kompulsif Bozukluk tedavisinde etkili psikoterapi yöntemleri vardır.

10

Doğru tedavi ve terapi yaklaşımları ile birlikte, yerinde ve etkili başa çıkma mekanizmaları geliştirerek, Obsesif Kompulsif Bozukluk üstesinden gelmek mümkündür.

Bu yüzden gecikmeden ve ertelemeden destek alınız.

Exit mobile version