Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir?

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) genetik, biyolojik ve stresle ilgili faktörler rol oynar.

Takıntı ve zorlantılarla karakterize olan OKB, kişinin günlük yaşamının işlevselliğini bozacak önemli sıkıntlar yaratan türde bir psikolojik bozukluktur.

Obsesyonlar, tekrarlayıcı, takıntılı düşünceleri temsil ederken kompulsiyonlar, bu düşüncelere özgü tekrarlayan davranışlardır.

Takıntılar, endişe veya sıkıntıya neden olan düşünceler, imgeler veya dürtüler şeklinde kendini gösterebilir.

Kompulsiyonlar ise, kişinin obsesyonuna tepki olarak yada bir ritüele göre gerçekleştirmeye zorlandığı davranışları veya zihinsel eylemleri içerir.

Bu davranışlar, kişinin düşüncelerinin neden olduğu kaygıyı hafifletmek için, belirli eylemleri yapmaya zorlanma biçimindedir.

OKB, her yaştaki her hangi bir kişide ortaya çıkabilir.

Ancak ortalama olarak başlangıç yaşı ergenliğin sonlarıdır.

Bir kişiye OKB teşhisi konulması için aşağıdaki kriterlerin karşılanması gerekir.

Takıntı, zorlama veya her ikisinin varlığı.

Takıntılar veya zorlamalar, kişinin günde 1 saatten fazla vaktini alır ve kişinin günlük işlevselliğinde önemli sıkıntı veya bozulmalara sebep olur.

Bu semptomlar bir maddenin, tıbbi bir durumun fizyolojik etkilerine bağlı olmamalıdır.

Her hangi bir konuda sıklıkla düşünmek OKB’deki takıntılı olmak ile aynı şey değildir.

OKB tekrar tekrar düşünülen kişi veya konudan zevk almayı içermez.

OKB’deki takıntılar üzücü, zaman alıcı ve korkuya dayalıdır.

OKB’deki Takıntıların Özellikleri Nelerdir?

İç deneyimler, bireyin kontrolünün dışındaymış gibi hissedilir. Kişi tarafından istenmediği halde tekrar ve tekrar akla gelir.

Bu ısrarcı fikirler, kişi için önemli olan diğer şeylerle ilgilenme becerisini bozar.

Kaygı, korku ve iğrenme gibi duygulara ve bunların yarattığı bunaltıcı bir rahatsızlığa neden olurlar.

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Takıntı Türleri Nelerdir?

Takıntıların içeriği ve doğası OKB’si olan bir kişiden diğerine değişiklik gösterse de bazı ortak temalar vardır.

Bunlar;

Bulaşma

Kontaminasyon’la ilgili olan bu tür takıntılar arasında kir, mikroplar, hastalıklar, kimyasallar veya vücut sıvılarına takıntı yer alır.

Fiziksel Hastalık

Mikroplarla ilgili kontaminasyon takıntısından ayrı olarak, bu türden OKB’si olan kişilerde hastalıklarla ilgili takıntılar olur. Örneğin bir hastalığa sahip olduklarına veya bir hastalığa yakalanacaklarına dair endişeleriyle meşgul olurlar.

Bazen de yutma veya nefes alma gibi süreçlerin aşırı farkında olurlar.

Bu somatik takıntılar da hastalık veya ağrı ile ilgili takıntılara katkıda bulunur.

Zarar

Bu türden takıntısı olan kişiler, kendilerine veya başkalarına kasıtsız olarak zarar vermekten, kötü bir şey olmasından korkarlar.

Bu da kontrol etme zorlantısına yol açar.

Örneğin, tekrar tekrar ütü, priz, ocak, kapı kontrolü gibi kontroller yapma ihtiyacı.

Kontrolü Kaybetme

Bu tür OKB’si olan kişiler, birine hakaret etmek, ayıp veya yasak bir şey söylemek gibi dürtüsel sözlü eylemler yada hırsızlık, şiddet gibi fiziksel eylemler yoluyla başkalarına zarar vermekten endişe ederler.

Kontrollerini kaybedecekleri tasvirleri içeren zihinsel imgeler kişi için son derece korkunç olabilir.

Mükemmeliyetçilik

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)’nin bu türü simetri, kesinlik, eşitlik, hatırlama ihtiyacı, katı bir rutine bağlı kalma dürtüsü gibi, bir şeyin tam olarak doğruluğunu hissetmek ihtiyacı ile ilgilidir.

Batıl İnançlar

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)’si olan bir kişi, belirli kelimelerin, renklerin veya sayıların “şanslı veya şanssız” olduğuna inanabilir.

Veya onlardan kaçınmak için zorlayıcı davranışlar yapabilir. Bunu yapmazlarsa yoğun bir endişe duyabilirler.

Dindarlık

Bu tür Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)’si olan kişiler dindar iseler, tanrıyı gücendirmekten, küfür etmekten veya günah işlemekten endişe duyarlar.

Diğer yandan ahlaki yargı yada davranışlar hakkında “iyi olma” takıntıları vardır.

İstenmeyen Cinsel Düşünceler

Bu türden OKB’si olan kişilerin takıntıları, yasaklanmış, sapkın düşüncelerdir.

Bu takıntılar, eş cinsellik, tecavüz, ensest ile ilgili imgeler veya dürtüler şeklinde olabilir.

İlginizi Çekebillir: OKB Hakkında Bilmeniz Gereken 10 Şey

Exit mobile version